Azrbaycan Sfvilr Dvlti

1300 illrin sonunlarnda rdbil hri Sfiddinin hakimiyti altnakemidi.
eyx  Sfiddinin varislerin Sfvilr deyilir.

1500 illerind Sfvilr daha ox Azrbaycann rdbil hrind gclndilr.
Sfvilrin qarsnda Aqoyunlular v irvanahlar dururdu.
Sfvilr ilik mzhbini altnda Azrbaycan birldirmk istyirdilr.

Sfvi eyxlrinin trfdarlar bana 12  zolaql papaq qoyurdular.
Bu qrmz  papaqlar dayanlara Qzlbalar adlanrdlar.
Sfvilr Anadolu trk soylar il laq yaratmdlar.

1449-c ild Qaraqoyunlu Cahanah, eyx heydri sxdrd v eyx kiikasyaya snd.
1456 59-c illrind eyx Cneyd Aqoyunlu razisind iliki tbliedirdi.

Aqoyunlu Uzun Hsn z bacs Xdic Byimi, eyx Cneyd r vermidi.
nk istyirdi Sfvilr Uzun Hsni, Qaraqoyunlu padiah Cahanahaqar mbarizd yardm edsinlr.
eyx Cneyd irvan hmlsind ld, onun yerini olu Heydr ald.
Heydr Uzun Hsnin qz Almah byiml evlndi. Almah olununadn smail qoydu.
eyx Heydr 10 min skrl rdbili yenidn ald.

1488-ci ild eyx Heydr ld v onun yerini byk olu Sultan li ald.
Sfvi eyxlri il Aqoyunlularn mnafei toqqumaa balad v birsavada Qzlba ordusu darmadan oldu.
Sultan  linin qardalar brahim il smail rdbildn qadlar.
nc smail Rt sonra Lahicana getdi.
Gilan hakiminin saraynda grkmli alim msddin Lahici onun v qardanntrbiycisi tyin oldu. smail alt il Lahicanda qald.

1499-da onbe yal gnc smail z trfdarlar il rdbil getdi.
Bu dvrd Aqoyunlular ox zyiflmidilr.
smail Aqoyunlular hakimiytin son vermyi dnrd.

1500-c ilin yaznda smail Qzlba tayfalarndan quvv toplamaq n rzincana hrkt etdi.
smail minlrc savar il irvana hcum etdi.
irvan ah, Frrux Yasar bu savada onalt yal smail yenildibv ld.
smail Bakya yry etdi v oran ald.

1501-ci ild smail Aqoyunlu lvndin qounlar il arpd v onlarNxcivanda yendi. Bu ilin payznda smail Azrbaycann paytxti, Tbriz tntn v zfrl girdi v zn padiah elan etdi.

1503-c ild ah smail 12 min skrl Tbrizdn Aqoyunlu ah Muradn70 minlik qounu savana Hmdana sar xd. ah smailin qounu qlbald.

1508-ci il ah smail ran, Ermnistan, raq, kiik asyan vbir ox vilaytlri ald.
1512-ci il sultan I Sllim 40 min qzlba mhv edir v ah smail thqirli mktublar gndrir. Qzlbalar Azrbaycan v habel hr yeri l geirdiyi zaman snnilri mhv edirdilr.

1514-c ild  Osmanllar 200 min qounla Azrbaycana hml edirlr.
Qzlbalar mlub olur v ah smail lknin iin qar.

aldran savandan sonra ah smail lknin i ilri il urar.

1521-ci ild Kaxetiya ar kiy basqn etdi. ki hakimi Hsn by ah smaildn yardm istdi. ah smail qoun gndrdi, sonunda Grcstan ar  ah smail tabe olduunu bildirrk xzansin vergi vermyini elan atdi.
1519-c ild irvanah oxlu miqdarda ah smail vergi verib v ona tabe olduunu bildirmidi.

1524/05/23d ah smail 37 yanda vfat etdi.

1524-ci ild ah smailin 10 yanda olu ahlq txtind oturdu.
Lakin lk 8 il hrc v mrc iind oldu.

1528 v 1535 arasnda ne sava Osmanllarla ba verdi. Nhayt 1535d sultan I Sleyman Tbrizi l geirdi.
ah Thmasib z Tbrizi viran edib Sleymaniyy kildi.
ah Thmasib yolunun stnd hr bir eyi mhv etdi.
Bu iin nticsind Osmanl qoununda aclq z verdi v onun sonucunda xstlik oldu. Ba vermi dyd Sfvilr  qlb aldlar.
Qzlba qounu tqib balayaraq Van v rci qalalarn l geirdilr.

1555-ci ild Osmanl v Sfvi  dvltlri arasnda slh mqavilsi imzaland.

Thmasib 50 il sltnt etdi v irvan ahln mhv edib, bir Sfvi yaltin vrd.
1576/05/14 d Thmasib vfat etdi.

1576/08/22 d smail II Azrbaycan ah oldu.
kinci smail snnilrin tqib olmasna son verdi.
1577-d smail II ld.

1578-ci ild yar kor Mhmmd Xudabnd irazdan Qzvin glib ah oldu.
1578 1587 arsnda Sfvilr ox zifldilr, mxtlif mirlr lkni z aralarnda bldrdlr.
Osmanllar bu vziytdn istifad edib umali Azrbaycann Gnc, irvan v Grcstan zbt etdilr. Azrbaycandan 60 min sir apardlar.  
 

 

Ana Sayfaya Dn


savalan@europe.com